بیماریهای غیر واگیر و برنامه عملیاتی شهرستان

بیماریهای غیر واگیر

با پایان یافتن قرن بیستم و شروع قرن بیست ویکم وپیشرفت علم و تکنولوژی و ارتقای سطح بهداشت در کلیه سطوح جامعه و کنترل بیماریهای واگیردار در سطح جهان کمتر افراد از بیماریهای واگیر دار دچارمرگ ومیر می شوند.اگر چه بیماری ایدز به عنوان یک بیماری نوپدید و سل به عنوان یک بیماری بازپدید زنگ خطری برای جهانیان به ویژه جهان سوم می باشد ولی بیماریهای غیر واگیر اولین عامل مرگ ومیر در جهان می باشد.اینکه ما هرروز شاهد حبری ناگوار از بزوز سکته های قلبی ،حادثه بصادف در جاده و یا سانحه دلخراش در نقطه ای از جهان ئ یا مرگ افراد در اثر انواع سرطانها می باشیم همه بیانگر این مطلب است که بایستی جهت پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر برنامه ای دراز مدت داشت که بتوان جهت ارتقا سطح جامعه گام موثر برداریم.

 

هدف کلی

 

اهداف اختصاصی

 

استراتژی ها

 

فعالیتها

 

 

 

 

حفظ و ارتقا سطح سلامت جامغه از طریق بالا بردن سطح آگاهی مردم و نگرش آنها نسبت به بیماریهای غیرواگیر

 

 

 

 

 

 

 

 

1- ارتقا سطح آگاهی مردم در مورد بیماریهای غیرواگیر

-پیشگیری از فشار خون بالا

-پیشگیری از تالاسمی ماژور

-پیشگیری و کنترل دیابت

-پیشگیری از سوانح وحوادث

 

 

 

 

 

 

-جلوگیری ازتولدنوزادمبتلا به تالاسمی ماژور

 

2-مراقبت بیماران دیابت

 

3- مراقبت بیماران فشار خون

 

- اجرای برنامه های آموزشی ؛مراقبت و کنترل و درمان بیماری

 

1-جلوگیری ازتولدنوزادمبتلا به تالاسمی ماژور

-جامعه ایمن

 

شیوه زندگی سالم

 

دیابت

بیماری دیابت شایغترین بیماریهای متابولیک با شیوعی رو به افزایش ،ازدیاد 122 درصد جمغیت مبتلایان از سال 1995 تا 2025،ایجاد هزینه های مستقیمک یه میزان 5/2 تا 15 درصد کل بودجه بهداشتی ،هزینه های غیر مستقیم تا چندین برابر و هزینه های نامحسوس غیر قابل بر آورد ،پدید آورنده غوارضی همچون بیماریهای ایسمیک قلبی ،فشارخون بالا،انواع نارسایی قلبی ،رتینوپاتی،نفروپاتی،نوروپاتی،نفروپاتی،کاتارکت و... مسؤل 4 میلیون مرگ در سال و 9 درصد کل مرگهای جهان و وجود حداقل 2 میلیون مبتلا در کشور که نیمی از موارد از بیماری خود بی اطلا عندو...

دیابت نوع 1 که عمدتا در سنین کودکی و نوجوانی بروز میکند که بیماری اتوایمون است که شروع سریع علایم بالینی،شیوع بسیار کم بیماری و فقدان راه حل عملی برای پیشگیری یا به تاخیر انداختن آن،اهمیت غربالگری و روشهای پیشگیری را کمرنگ میکند. اما درمان بموقع و کنترل قند در این افراد از عوارض بیماری دیابت میتواند جلوگیری نمایداما دیابت نوع 2 بدلیل شیوع بالا،بی غلامت بودن در سالهای آغازین و وجود راهکارهای پیشگیرانه موثر در هرسه سطح دلایلی محکم برای مسئولین و دست اندرکاران می باشد که غربالگری هر سه سال یکبار در جمعیت روستایی از این برنامه ها می باشد

نقاط قوت:

1-       حمایت مسؤلین از برنامه کنترل دیابت

2-       تامین امکانات غربالگری دیابت مورد نیاز بطور رایگان

3-       بهره مندی از سیستم آزمایشگاهی داخلی جهت تشخیص قند خون افراد در معرض خطر

4-       مشارکت و هماهنگی درون بخشی

5-       پزشک خانواده

6-       داشتن نظام مراقبت وپیگیری مستمر جهت کنترل بیماران

نقاط ضعف:

هزینه سنگین درمان بیماران  با توجه به طولانی و دایمی بودن  بیماری دیابت

نبودن آزمایشگاه در مراکز روستایی

-عدم همکاری افراد در معرض خطر در برنامه غربالکری دیابت و بیماران در انجام آزمایشات لازم

نقاط تهدید:

پایین بودن سطح درآمد اقشار جامعه و در نتیجه استفاده از رژیمهای غذایی نامناسب

هدف کلی:

پیشگیری و کنترل بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن

اهداف اختصاصی:پیشگیری اولیه :کاهش بروز و شیوع دیابت نوع 2 در افراد پره دیابتیک

1-تغییرو اصلاح شیوه زندگی افراد در معرض خطر

2-شناسایی افراد درمعرض خطر ابتلا به دیابت طبق دستورالعمل

3-پیگیری و مراقبت افراد در معرض خطر طبق دستورالعمل

4-افزایش آگاهی و درک نسبت به عوامل مستعد کننده ابتلای به دیابت و مضرات آن و نحوه پیشگیری و کنتری بیماری دیابت وعوارض آن در افراد درمعرض خطر،مسولین و کارکنان سیستم سلامت و تمام افرادجامعه

پیشگیری ثانویه:پیشگیری،کاهش و تاخیردر بروز عوارض کوتاه مدت و دراز مدت(یغنی تغییر در مسیر طبیعی بیماری و توقف پیشرفت بیماری)

استراتژی2:

تشخیص زودرس بیماری بوسیله غربالگری جهت افراد در مغرض خطر-زنان حامله و شناسایی بیماران مبتلا به دیابت نوغ 2 طبق دستورالعمل

مراقبت و درمان سریع و مناسب بیماران شناسایی شده به منظور کنترل بیماری و جلوگیری از پیشرفت بیماری طبق دستورالعمل

افزایش آگاهی و درک از بیماری دیابت و عوارض آن و نحوخ کنترل بیماری و پیشگیری از عوارض درمانی و هدف درمان بیماران دیابتی و خانواده آنها و جامعه کارکنان بهداشتبی درمانی

افزایش آگاهی و درک از مفهوم سایر عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی و زیان آنهاونحوه کنترل و پیشگیری آن مثل مصرف دخانیات، فشار خون بالا،چربی خون بالا،تحرک کم بدن و چاقی در بیماران دیابتی و خانواده آنها و کارکنان بهداشتی

 

 

 

هدف کلی:  پیشگیری و کنترل بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن

هدف اختصاصی:

1- بآموزش و بازآموزی پرسنل و پزشکان بیمه روستا و پرسنل مربوطه و پرسنل رده میانی و بهورزان و پرسنل آزمایشگاه

2- اصلاع رسانی به مردم 3- تامین امکانات و تجهیزات و بیمار یابی و آزمایش قند خون ناشتای افراد بالای 30سال روستایی

4- دو بار آزمایش قند موارد مشکوک به دیابت ویژه ی دیابتیک 5- ارجاع موارد نیازمند به پزشک برای تایید بیماری دیابت

 

برنامه یا فعالیت

مسئول اجراء

مسئول پیگیری

زمان فعالیت

پایش

بازآموزی پزشکان بیمه روستا و پرسنل مربوط طبق دستور العمل کشوری

واحد بیماریها

مرکز بهداشت

سه ماهه سوم 89

آزمون پرسش و پاسخ

بازآموزی پرسنل ستادی و رده میانی طبق دستور العمل کشوری و پرسنل آزمایشگاه

واحد بیماریها

مرکز بهداشت

سه ماهه سوم 89

آزمون پرسش و پاسخ

بازآموزی بهورزان

مراکز

پزشکان بیمه روستا و بیماری

سه ماهه سوم 89

آزمون پرسش پاسخ

اموزش و اطلاع رسانی به جمعیت روستایی بالای 30سال

مراکز و خانه ها

مسئولین و پزشکان

سه ماهه سوم 89

-

تامین وسایل بیمار یابی (وزنه -  متر- دستگاه فشار خون و گوشی )

مرکز بهداشت شهرستان

مرکز بهداشت

سه ماهه سوم 89

آزمون پرسش و پاسخ

تامین تجهیزات آزمایشگاه ( وسایل آزمایش قند خون)

آزمایشگاهها

پزشکان و پرسنل و بهورزان

سه ماهه سوم 89

-

شناسایی و مصاحبه افراد بالای 30سال روستایی و غربالگر شده از جهت بررسی فاکتور های خطر و ارجاع به آزمایشگاه

خانه بهداشت

پزشکان و پرسنل و بهورزان

 

طبقات شماره یک بیماریابی

آزمایش قند خون ناشتای افراد بالای 30سال ارجاع شده توسط آزمایشگاهها

مراکز و آزمایشگاهها

پزشکان و مسئولین مراکز

سه ماهه سوم 89

طبقات فرم شماره یک

آزمایش مجدد افراد نیازمند که بار اول مثبت بوده اند

مراکز و آزمایشگاهها

پزشکان و مسئولین مراکز

سه ماهه سوم 89

بر اساس مستندات و فرمها

تشکیل پرونده و پیگیری و مراقبت موارد تایید شده

مراکز و خانه های بهداشت

واحد دیابت

 

براساس  بررسی مستندات و فرمها

تهیه ی متون آموزشی و کتب آموزشی

-

-

-

-

 

آمار بیماران دیابتی مراکز روستایی

نام مرکز

تعداد بیماران

بیماران مراقبت شده توسط پزشک

فشار خون بیشتراز 85/130

BMI

کمتر از 25

BMI

27-25

BMI

بیشتر از27

مرد

زن

مرد

زن

مرد

زن

مرد

زن

مرد

زن

مرد

زن

مرکزیک

11

13

5

7

6

6

1

1

7

4

3

8

مرکز دو

11

13

11

13

10

12

8

8

3

2

-

3

مرکزسه

2

6

2

6

1

1

-

3

1

3

1

-

زلان

5

10

4

4

3

4

1

4

2

3

2

3

شروینه

9

20

6

18

2

8

1

5

4

9

4

6

مرزان

5

3

5

3

-

1

2

2

2

1

1

-

جمع

43

65

33

51

22

32

13

23

19

22

11

20

 

تعدا د مبتلایان به دیابت در منطق روستایی 108 نفر می باشندکه میزان شیوع آن 5 در هزار می باشد که متاسسفانه از شیوع کشوری بالاتر است .افراد دیابتی ماهیانه توسط بهورز و هرسه ماه یکبار توسط پزشک ویزیت میشوند وآزمایشت لازم برای آنان درخواست میگردد.  

در سال 1390 نیز برنامه غربالگری دیابت نیز انجام خواهد شد.